Tekerlek malzemeleri ve zemine uygunluk
Poliüretan, kauçuk, termoplastik kauçuk, poliamid, silikon, bakalit ve dökme demir tekerleklerin farkları; hangi zemine hangi tekerlek uygun?
Tekerleğin zemine değen kısmına sırt (bandaj, lastik) denir. Sırtın malzemesi; tekerleğin ne kadar yük taşıyacağını, ne kadar kolay itileceğini, ne kadar ses yapacağını ve zemine nasıl davranacağını belirler. Göbek (jant) ise sırtı taşıyan iç kısımdır; çoğunlukla plastik, poliamid, alüminyum, çelik ya da dökme demirden yapılır.
Kısa karşılaştırma
| Malzeme | Zemin | Yük | Ses | İz bırakma |
|---|---|---|---|---|
| Silikon | Parke, laminat, seramik | Hafif | Çok sessiz | Bırakmaz |
| Termoplastik kauçuk (TPR) | Parke, seramik, PVC | Hafif–orta | Sessiz | Bırakmaz |
| Gri kauçuk | Seramik, beton, karışık zemin | Orta | Sessiz | Bırakmaz |
| Siyah kauçuk | Beton, dış mekân | Orta | Sessiz | Açık zeminde bırakabilir |
| Poliüretan (PU) | Beton, epoksi, seramik | Orta–ağır | Az | Bırakmaz |
| Poliamid (PA, naylon) | Halı, beton, epoksi | Orta–ağır | Sesli | Bırakmaz, sert zemini zorlar |
| Polipropilen, PVC | Düz iç mekân | Hafif | Sesli | Bırakmaz |
| Bakalit (fenolik) | Sıcak ortam, fırın | Orta–ağır | Sesli | Bırakmaz |
| Dökme demir, çelik | Sanayi, ray, sıcak ortam | Çok ağır | Çok sesli | Zemine zarar verebilir |
Tablodaki bilgiler genel eğilimdir; aynı malzemenin farklı sertlikteki türleri farklı davranır. Kesin değer için ürünün teknik bilgisine bakın.
Yumuşak sırtlı tekerlekler
Silikon ve termoplastik kauçuk
Mobilya, ofis koltuğu ve ev içi eşyalar için en yaygın seçimdir. Yumuşak sırt zemine iz bırakmaz, sarsıntıyı ve sesi emer. Buna karşılık yük kapasitesi düşüktür ve halıda zor yuvarlanır. Termoplastik kauçuk; sektörde TPR, TPE ya da termoelastik lastik olarak da geçer.
Kauçuk
Esnek yapısı sayesinde engebeyi ve darbeyi iyi sönümler; dış mekânda ve bozuk zeminde rahat çalışır. Gri kauçuk iz bırakmayan türdür; siyah kauçuk açık renkli zeminlerde koyu iz bırakabilir. Kauçuk, ağır yük altında uzun süre bekletildiğinde basma yüzeyinde geçici düzleşme oluşabilir.
Orta ve ağır yük tekerlekleri
Poliüretan (PU)
Aşınma direnci yüksek, yuvarlanma direnci düşük ve iz bırakmayan bir malzemedir. Poliamid ya da döküm göbek üzerine dökülen poliüretan sırt, depo ve atölye arabalarında en çok tercih edilen çözümdür. Sürekli sıcak ve nemli ortamda bazı poliüretan türleri zamanla bozulabileceğinden bu koşullarda üreticinin önerisine bakılmalıdır.
Poliamid (PA, naylon)
Sert, hafif ve kimyasallara dayanıklıdır; düz ve sert zeminde çok kolay yuvarlanır, halıya gömülmez. Sert yapısı nedeniyle sesli çalışır, darbeyi sönümlemez ve parke ya da seramik gibi zeminleri zorlayabilir. Islak ortamda paslanmadığı için gıda ve yıkama alanlarında da kullanılır.
Polipropilen ve PVC
Ekonomik, hafif hizmet tekerlekleridir. Hafif mobilya, sepet ve servis arabalarında kullanılır.
Özel durumlar için malzemeler
- Bakalit (fenolik): Yüksek sıcaklığa dayanıklıdır; fırın arabaları ve sıcak işlem alanları için kullanılır.
- Dökme demir ve çelik: Çok ağır yükleri taşır ve yüksek sıcaklığa dayanır. Zemine zarar verebilir ve gürültülüdür; genellikle sanayi ortamında kullanılır.
- Havalı ve yarı havalı (dolgu) lastik: Dış mekânda, toprak, çakıl ve bozuk zeminde yükü yastıklar. Havalı lastik patlayabilir; yarı havalı (dolgu) lastikte bu risk yoktur.
Zemine göre öneri
- Parke, laminat: Silikon, termoplastik kauçuk ya da yumuşak poliüretan
- Seramik, mermer: Gri kauçuk ya da poliüretan
- Halı: Poliamid ya da sert plastik
- Beton, epoksi: Poliüretan ya da poliamid
- Dış mekân, engebeli: Büyük çaplı kauçuk ya da havalı lastik
Zemine ve yüke uygun malzemeyi seçtikten sonra rulman tipine geçebilirsiniz: Tekerlek rulman ve burç tipleri.
Sık sorulan sorular
Parkeyi çizmeyen tekerlek hangisidir?
Yumuşak sırtlı tekerlekler: silikon, termoplastik kauçuk (TPR) ya da yumuşak poliüretan. Sert plastik ve poliamid tekerlekler parkede iz ve çizik bırakabilir.
Siyah kauçuk tekerlek iz bırakır mı?
Siyah kauçuk açık renkli zeminlerde koyu iz bırakabilir. Açık renkli zeminlerde gri kauçuk, termoplastik kauçuk ya da poliüretan gibi iz bırakmayan malzemeler tercih edilir.
En kolay itilen tekerlek hangisidir?
Sert zeminde sert sırtlı ve bilyalı rulmanlı tekerlekler en düşük yuvarlanma direncine sahiptir. Poliamid ve sert poliüretan, düz beton ya da epoksi zeminde çok kolay yuvarlanır.
İlgili ürünler
Hangisinin size uyduğundan emin değil misiniz? Eski parçanın fotoğrafını ya da ölçülerini gönderin, uygun olanı birlikte seçelim.
WhatsApp'tan sorunDiğer teknik bilgiler
Castor tekerlek nasıl seçilir?
Castor tekerlek seçerken yük, zemin, tekerlek çapı, malzeme, bağlantı tipi ve fren nasıl belirlenir? Adım adım seçim rehberi.
Tekerlek taşıma kapasitesi nasıl hesaplanır?
Tekerlek başına düşen yük nasıl hesaplanır? Tekerlek sayısı, emniyet katsayısı, statik ve dinamik taşıma kapasitesi örneklerle.
Tekerlek rulman ve burç tipleri
Düz burç, makaralı rulman ve bilyalı rulmanlı tekerlek arasındaki fark nedir? İtme kolaylığı, yük ve bakım açısından karşılaştırma.
Castor bağlantı tipleri
Tablalı, cıvata delikli, vidalı ve pimli castor tekerlek arasındaki fark nedir? Her bağlantı tipinde hangi ölçü alınır?