Castor tekerlek nasıl seçilir?

Doğru castor tekerlek; eşyanın kolay itilmesini, zeminin zarar görmemesini ve tekerleğin uzun ömürlü olmasını sağlar. Yanlış seçilen tekerlek ise kısa sürede aşınır, zemini çizer, gürültü yapar ya da yük altında kırılır. Aşağıdaki sırayla ilerlerseniz seçim çoğu zaman birkaç dakikada biter.

1. Yükü belirleyin

İlk soru, tekerleğin ne kadar yük taşıyacağıdır. Eşyanın kendi ağırlığına üzerine konacak en ağır yükü ekleyin. Zemin hiçbir zaman tam düz olmadığı için dört tekerlekli bir eşyada yükün tamamını üç tekerlek taşıyormuş gibi hesaplanır; darbe, eşik ya da rampa varsa bir emniyet payı eklenir. Hesabın ayrıntısı Tekerlek taşıma kapasitesi nasıl hesaplanır? yazısında.

Bulduğunuz değeri tekerleğin dinamik (hareket hâlindeki) taşıma kapasitesiyle karşılaştırın. Kapasite, tekerlek başına düşen yükten az olmamalıdır.

2. Zemine göre malzeme seçin

Tekerleğin basma yüzeyi (sırtı) zemine uygun olmalıdır:

• Parke, laminat: Yumuşak sırtlı tekerlek (silikon, termoplastik kauçuk ya da yumuşak poliüretan). Zemini çizmez, sessiz çalışır.
• Seramik, mermer: Kauçuk ya da poliüretan. Kaymaz, sarsıntıyı azaltır.
• Halı: Sert sırtlı tekerlek (poliamid). Halıya gömülmez, kolay yuvarlanır.
• Beton, atölye: Poliüretan ya da ağır yükte poliamid. Aşınmaya dayanıklıdır.
• Dış mekân, engebeli zemin: Büyük çaplı kauçuk ya da havalı tekerlek. Darbeyi sönümler.

Malzemelerin ayrıntılı karşılaştırması Tekerlek malzemeleri ve zemine uygunluk yazısında.

3. Tekerlek çapını belirleyin

Çap büyüdükçe tekerlek daha kolay itilir, eşik ve derzlerden daha rahat geçer, zemine daha az iz bırakır. Küçük çap ise eşyanın yüksekliğini düşük tutar. Mobilyada çoğunlukla 30–75 mm, raf ve servis arabalarında 75–125 mm, sanayi arabalarında 100–200 mm ve üzeri kullanılır. Eşyanın toplam yüksekliği önemliyse tekerleğin toplam yüksekliğine (zeminden tabla üstüne) bakın.

4. Bağlantı tipini ve ölçüsünü belirleyin

Tekerleğin eşyaya nasıl bağlanacağı, değişimde en çok yanlış yapılan noktadır. Başlıca tipler:

• Tablalı: Dört delikli düz tabla, vida ya da cıvatayla bağlanır. Tabla ölçüsü ve delik aralığı ölçülmelidir.
• Cıvata delikli (göbek delikli): Ortadaki tek delikten cıvatayla bağlanır. Delik çapı ölçülmelidir.
• Vidalı: Dişli mil, ör. M8, M10, M12. Mil çapı ve boyu ölçülmelidir.
• Pimli (geçmeli): Ofis koltuklarında yaygın, yuvaya itilerek takılır. Pim çapı ve boyu ölçülmelidir.

Ayrıntılar Castor bağlantı tipleri yazısında, ölçünün nasıl alınacağı ölçü alma rehberinde.

5. Döner, sabit ve frenli dağılımına karar verin

• Dört döner tekerlek: Dar alanda her yöne kolay döner, ama düz yolda yön tutmak zordur. Mobilya ve hafif arabalar için uygundur.
• İki döner, iki sabit: Uzun mesafede ve düz yolda araba yön tutar. Döner tekerlekler itilen tarafa takılır.
• Fren: Eşyanın durduğu yerde kalması gerekiyorsa en az iki tekerlek frenli olmalı; dört döner tekerlekli eşyada frenli tekerlekler çapraz takılır.

Fren tiplerinin farkı Tekerlek fren tipleri ve yön kilidi yazısında.

6. Kullanım ortamını kontrol edin

Yüksek ya da çok düşük sıcaklık, sürekli ıslaklık, kimyasal temas, yıkama ya da gıda alanı gibi koşullar malzeme ve rulman seçimini değiştirir. Bu durumlar için Zorlu ortamlarda tekerlek seçimi yazısına bakın.

Kullanım alanına göre yük aralıkları

Kama'nın kullanım kılavuzu, ruletleri kullanım alanına göre şöyle sınıflandırır. Değerler bir rulet (castor) için en yüksek yük aralığıdır:

Kullanım	Tipik kullanım alanları	Rulet başına yük
Mobilya	Hafif mobilya, iskemle, hafif gösteri sehpası	30–50 kg
Genel amaçlı	Hastane yatağı ve mobilyası, servis arabası, bilgisayar ve gösteri standı	75–125 kg
Hafif sanayi	Hafif treyler, gösteri standı, ağır eşya ve takım arabaları	80–205 kg
Orta sanayi	Orta-hafif treyler, gösteri standı, takım dolabı	100–400 kg
Orta-ağır sanayi	Fırın ve çamaşır arabası, malzeme rafı, orta yük treyleri	225–1.000 kg
Ağır sanayi	Ağır yük treyleri, motorlu ekipman	250–1.400 kg
Ekstra ağır sanayi	Bakım platformu, kargo treyleri, motorlu kaldırma ekipmanı	2.000–10.000 kg

Doğru seçim için yedi soru

Tekerlek seçerken ya da değiştirirken şu soruların cevabını bilmek yeterlidir:

1. Ortalama ve en yüksek yük ne kadar?
2. Zemin korunmalı mı? Hangi sırt malzemesi uygun?
3. Hangi çap yeterli hareket kolaylığını sağlar?
4. Tekerlek nasıl bir ortamda çalışacak (su, yağ, paslandırıcı madde, aşırı sıcak ya da soğuk)?
5. Araba elle mi itilecek, motorla mı çekilecek?
6. Kaç döner ve kaç sabit tekerlek gerekecek?
7. Bağlantı şekli ne olacak (tabla, pim ya da başka)?

Kısa kontrol listesi

Tekerlek sorarken ya da sipariş verirken şu bilgileri hazırlamanız yeterli:

1. Toplam ağırlık ve tekerlek sayısı
2. Zemin türü
3. Tekerlek çapı ya da eşyanın istenen yüksekliği
4. Bağlantı tipi ve ölçüsü (tabla, delik, vida ya da pim)
5. Döner, sabit ve frenli tekerlek adedi
6. Varsa özel ortam koşulu (sıcaklık, ıslaklık, kimyasal)

Eski tekerleğin fotoğrafı da çoğu zaman yeterlidir; ölçülerle birlikte gönderirseniz eşini ya da uygun muadilini birlikte buluruz.

Sık sorulan sorular

İlgili ürünler

• Castor tekerlekler
• Ölçü alma rehberi